Dzisiaj parę słów na temat na który Państwo bardzo często zadajecie pytania, czyli alimenty na rzecz współmałżonka po rozwodzie.

W sprawie o rozwód każda za stron może domagać się zasądzenia alimentów od drugiej strony- małżonka – po prawomocnym orzeczeniu rozwodu na podstawie art. 60 § 1 lub § 2 k.r.o.

Przepis ten określa właściwie dwie sytuacje.
Pierwsza sytuacja dotyczy małżonka, który:
A)nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia (rozwód bez orzekania o winie i rozwód z winy obydwojga małżonków)
B)znajduje się w niedostatku.
C)Granice obowiązku alimentacyjnego wyznaczają:
– usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz
– możliwości zarobkowe i
– możliwości majątkowe zobowiązanego.

CO USTAWODAWCA ROZUMIE PRZEZ NIEDOSTATEK?
Pojęcie „niedostatku”, o jakim mowa w art. 60 § 1 k.r.o. nie jest zdefiniowane w przepisach, jego znacznie znajdujemy w orzecznictwie sądów.
„W niedostatku znajduje się ten, kto nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części; a usprawiedliwione potrzeby to takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia i wieku (III AUa 1455/15)
Sąd Najwyższy wskazał, że stan niedostatku zachodzi wtedy, gdy uprawniony nie ma w ogóle lub nie ma dostatecznych własnych środków utrzymania, które mogłyby zaspokoić jego usprawiedliwione potrzeby (SN, sygn. III CKN 146/99)
…” stan niedostatku zachodzi już wtedy, gdy uprawniony nie ma możliwości zarobkowych i majątkowych pozwalających na pełne zaspokojenie jego usprawiedliwionych potrzeb, a jeżeli uprawniony jest chory, to do potrzeb tych należą i lekarstwa (wyrok SN, sygn. III CRN 55/75).
Każdorazową Sąd ocenia czy w konkretnej sytuacji osoba znajduje się w niedostatku tj.:
– możliwość lub niemożność podjęcia pracy zarobkowej wskutek konieczności zajmowania się utrzymaniem i wychowaniem wspólnych dzieci,
– brakiem kwalifikacji zawodowych do wykonywania takiej pracy, odpowiedniej do wieku, stanu zdrowia oraz posiadanych umiejętności, jakie są powody nie podjęcia pracy w zawodzie wyuczonym, czemu nie odjęto pracy jakiejkolwiek;
– ocenia się stan zdrowia, wiek, wcześniejsze doświadczenie zawodowe, czy strona wykazuje aktywność zawodową (zwłaszcza w kontekście zaprzestania pracy zarobkowej w celu wychowywania dzieci i prowadzenia domu), wykształcenia, zdobytych dodatkowych umiejętności zawodowych, wykorzystywania posiadanego majątku w celu uzyskiwania dochodu.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu orzekł, iż małżonek domagający się alimentów winien w pełni wykorzystać wszystkie możliwości w celu uzyskania dochodów niezbędnych do zaspokojenia usprawiedliwionych własnych potrzeb (I ACa 1422/03). Reasumując i w uproszczeniu niedostatkiem jest znaczna dysproporcja majątkowa pomiędzy małżonkami po rozwodzie.

A CO OZNACZAJĄ USPRAWIEDLIWIONE POTRZEBY?
W uchwale Sądu Najwyższego (sygn. III CZP 91/86) czytamy, iż przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu – odpowiedni do jego wieku i uzdolnień- prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy, zaś możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody.
Usprawiedliwione potrzeby są takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia i wieku (wyrok SA w Gdańsku., sygn. III AUa 1455/15). Usprawiedliwioną potrzebą może być wyjazd do sanatorium, wakacje nad morzem przy problemach z odpornością, ale nie będą usprawiedliwioną potrzebą pieniądze na zakupy w Mediolanie, kolejna operacja plastyczna ze względów estetycznych, egzotyczne wakacje 4 x w roku- bo taki standard życia zapewniany był w związku.

W zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego sąd „mierzy” je miarą tego, jaki dochód małżonek, przeciwko któremu skierowane jest roszczenie alimentacyjne, może obiektywnie osiągać, a nie jaki w rzeczywistości osiąga, tu częstym zjawiskiem jest praca za ułamek etatu jako jedyne źródło utrzymania np. prezesa kilku spółek. Sąd bierze przy tym pod uwagę okoliczności takie jak: wiek, stan zdrowia, wykształcenie, posiadane umiejętności zawodowe, rynek pracy, możliwość uzyskania innej pracy dodatkowej czy sezonowej, jak również wysokość dochodów uzyskiwanych w przeszłości.

Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa.
Jednakże, gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.
Mam nadzieję, że w tym krótkim wpisie odpowiedziałam na większość Państwa pytań dotyczących alimentacji małżonka.
Dla rozstrzygnięcia szczegółowych kwestii zapraszam do kancelarii
Mecenas Anna Jednorałek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *